Posts tonen met het label Cvt. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Cvt. Alle posts tonen

maandag 25 april 2016

7 Redenen waarom iedereen kan leren zingen


7 redenen waarom iedereen kan zingen


1. Je hebt een stem, dus kun je spreken. Zingen is spreken op toonhoogte. Dus kun je ook (leren) zingen. Als je spreekt, gebruik je ook melodie. Je hersens kunnen dat al. Als je zingt, zing je een melodie met hele en halve tonen. Die hoor je in alle muziek waar je naar luistert. Je hersens kennen dat al. Luister veel naar muziek. En doe in gedachten mee met de zanger(es).

2. Het niveau waarop je zingt zegt niets over het plezier dat je er aan kunt beleven. Maar als het je dwars zit, dat het niet klinkt zoals je wilt, laat je er dan niet door weerhouden om het toch te (blijven) doen. Oefen dan juist méér in plaats van minder. Kom je er dan toch niet uit? Vocalfeedback zangles kan jou snel op het goede spoor zetten. Het is altijd minder hopeloos dan je denkt!

3. Je drukt je graag uit. Zingen is ook een uitdrukkingsvorm. Ook jij kan je dat eigen maken. Bedenk wat de tekst betekent en probeer je te bedenken hoe het voelt als het jou zelf zo zou zijn overkomen.

4. Met het juiste gereedschap lukt het ook jou veel beter: klinkt het niet goed als je zingt? Probeer het eens met een microfoon en een koptelefoon. Dan hoor je niet dat brommerige geluid van “binnenuit” en hoor je hoe anderen jou horen. Zo kun je veel beter beoordelen hoe jij klinkt.

5. Neem ook jezelf eens op met video. Een camera of gewoon je telefoon (daar kun je bij de Action een statiefje voor kopen). Als je kijkt naar je eigen zingen, kun je nog veel beter beoordelen, wat je goed doet. En wat beter kan.

5. Je kunt makkelijker leren zingen met een ontspannen tongbasis. Dat zit zo: je tong zit vast aan de bovenkant van je strottenhoofd. Als de spieren waarmee je tongbasis is verbonden, te hard aangespannen zijn, is je strottenhoofd niet meer vrij beweeglijk. Je geluid klinkt geknepen en stijf. Je kunt met twee vingers onder je kin, daar waar je keel overgaat naar je nek, prima voelen hoe gespannen deze spieren zijn. Houdt deze altijd ontspannen.

6. Leer je ademhaling te doseren. De meeste mensen halen veel te veel adem. Dat leidt tot teveel druk op je stembanden. En daardoor kun je je stem niet goed controleren.

7. “Twang” is het scherpe geluid wat je krijgt als je je strottenklepje naar achteren klapt. Doe maar eens een gemene heks na, of doe alsof je met een autootje speelt. Dat geluid dus. Zingen met meer twang maakt je geluid beter verstaanbaar, je zult makkelijker zingen. Doe je het heel veel, dan klink je als Amy Winehouse of Anastacia.


Met de bovenstaande tips kun je al best een eind komen. Maar wil je sneller resultaat? Of weet je niet zeker of je het goed doet? Met een goede zangleraar kun je alle bovenstaande tips oefenen en uitvoeren. In de VocalFeedback studio zijn alle faciliteiten aanwezig om jezelf goed terug te kunnen horen én zien: professionele studio microfoons, video, groot scherm, etc. Je gaat naar huis met je eigen professionele video. Als je wilt kun je die gelijk met iedereen delen. Of je houdt hem nog even voor jezelf....






Boek nu een kennismakingsles voor slechts 27 euro (excl BTW) en neem les voor de“oude” lesprijs van 2015. Deze actie loopt tot 1 juni 2016.

woensdag 23 december 2015

Olifantenpaadjes, deel 4/4 het afleren van ingesleten oude gewoontes

Olifanten nemen graag de kortste weg. Dus als ze vaak moeten omlopen, is er altijd wel een eigenwijze olifant, die dwars door de struiken gaat en de bocht afsnijdt. VocalFeedback is het olifantenpad voor zangers. De kortste weg naar beter zingen. De kortste weg naar meer plezier in zingen.




Op het gebied van hersenonderzoek zijn de afgelopen jaren de meest spectaculaire ontdekkingen gedaan. Die kennis biedt ons het inzicht, dat de wijze van leren, waar we al eeuwen op vertrouwen, niet de meest efficiënte is. Sterker nog: deze zorgt er eerder voor dat we vastroesten in oude gewoontes, en nieuwe gewoontes hardnekkig afwijzen, of er tenminste veel weerstand tegen hebben. 

Dat wordt "proactive inhibition" genoemd. Onbewust mentaal de hakken in het zand bij het krijgen van een nieuw inzicht. Ondanks het redelijk argument van de eigenwijze olifant, dat de kudde al jaren omloopt, wordt er toch gewoon over het gebaande pad gelopen. De eigenwijze olifant wordt zelfs voor gek uitgemaakt. 

Hoe groepen mensen zelfs redelijke argumenten en wetenschappelijke feiten kunnen ontkennen om vervolgens toch terug te keren naar dat waar ze in geloven, zien we overal om ons heen in de samenleving. Naast hilarische voorbeelden hiervan, zoals die Amerikaanse gemeente die geen zonnepanelen wilde plaatsen omdat ze bang waren dat deze alle energie van de zon zouden opzuigen, zien we ook voorbeelden die stukken minder grappig zijn en ronduit gevaarlijk. Het vasthouden aan achterhaalde ideeën is niet alleen schadelijk op groepsniveau.

Deze "proactive inhibition" is er ook op individueel niveau, en kan inmiddels met een moderne methode, die al veel door sporttrainers wordt toegepast en die nu ook in VocalFeedback wordt gebruikt, op spectaculaire wijze worden doorbroken. Zonder daarbij overigens gebruik te maken van waardeoordelen of negatieve kwalificaties.

Daarvoor is er tussen VocalFeedback en de ontwikkelaar van deze nieuwe meta cognitieve methode inmiddels een samenwerking gestart, om deze methode volledig in VocalFeedback te kunnen integreren. De eerste versie van het protocol voor zangers is inmiddels geschreven en geïmplementeerd. De eerste onderzoeken en tests daarvan zijn inmiddels afgerond en het resultaat is echt verbluffend te noemen. Na één les kan iemand die al jaren zijn stem op een inefficiënte manier gebruikt, het dus niet alleen op een nieuwe manier leren doen, maar deze manier ook leren vasthouden.

Eigenlijk is het afleren van verkeerde gewoontes vaak de kern van een zangles. En heeft tot nu toe de meeste zangers in de weg gestaan. Ook deze hindernis is nu dus uit de weg geruimd.

Van alle olifantenpaadjes in VocalFeedback, is dit misschien wel de belangrijkste!


Jij kunt nu ook de kortste weg leren nemen. Dat duurt maar één weekend; het is tenslotte een korte weg. Na dat weekend ken je de belangrijkste olifantenpaadjes van VocalFeedback. De trucks en de handigheidjes. En alle informatie over deze methode die jou verder kan helpen. En hoe jij die kunt toepassen. Twee dagen lekker aan de slag, met een groepje enthousiastelingen, leren, zingen, lachen en huilen. En daarna genieten van het gemak waarmee je je eigen nieuwe olifantenpaadjes gaat maken. 

Het weekend vindt plaats op: 6 en 7 februari 2016. Kosten incl BTW, 2x Lunch en Syllabus: 235 euro
Je kunt je inschrijven met de onderstaande link. Deze wordt omgezet in een aanmelding nadat wij contact met je hebben opgenomen en er voldoende plek is.




dinsdag 22 december 2015

Olifantenpaadjes, deel 3/4 de kracht van de herhaling


Olifanten nemen graag de kortste weg. Dus als ze vaak moeten omlopen, is er altijd wel een eigenwijze olifant, die dwars door de struiken gaat en de bocht afsnijdt. VocalFeedback is het olifantenpad voor zangers. De kortste weg naar beter zingen. De kortste weg naar meer plezier in zingen.




Door jarenlang hetzelfde pad te hebben gelopen, is de de route door herhaling bij de meeste olifanten de enig juiste route. Tot dan die éne eigenwijze olifant ze wijst op de kortere weg.  

Maar de herhaling is aanvankelijk sterker dan de beste argumenten."Doe het nu maar gewoon zoals we het altijd hebben gedaan" is het commentaar van de oude olifanten. "Dat heeft altijd gewerkt". Zoals de olifanten in de kudde reageren, zo reageren ook jouw hersenen op verandering. Daaruit volgt, dat de beste manier om een nieuwe route of een nieuwe vaardigheid te onthouden, bestaat uit het zo vaak mogelijk herhalen.

En dat klopt.

Maarrrr,,, er is één dingetje dat roet in het eten kan gooien. Stel je voor dat de nieuwe vaardigheid niet klopt? Dan laat je een nieuw patroon inslijten wat verkeerd is. Je moet dus heel zeker weten dat het klopt wat je doet en ga het dan gerust zo vaak herhalen als je wilt.

Bij het zingen van toonladderoefeningen (zoals bijvoorbeeld bij Belcanto gedaan wordt) kan het zijn dat je het niet helemaal perfect doet. Herhaal je nu de oefening heel vaak, dan "schrijf" je de imperfectie in je geheugen. De kras op de plaats wordt steeds dieper.

Herhalen is heel krachtig. Herhaal dus alleen als het goed is! 
Weet jij niet wanneer het goed is? Dan heb je absoluut een goede zangcoach nodig. Die kan je op het spoor zetten en de onzekerheid wegnemen of je het allemaal wel goed aanpakt!

Jij kunt nu ook de kortste weg leren nemen. Dat duurt maar één weekend; het is tenslotte een korte weg. Na dat weekend ken je de belangrijkste olifantenpaadjes van VocalFeedback. De trucks en de handigheidjes. En alle informatie over deze methode die jou verder kan helpen. En hoe jij die kunt toepassen. Twee dagen lekker aan de slag, met een groepje enthousiastelingen, leren, zingen, lachen en huilen. En daarna genieten van het gemak waarmee je je eigen nieuwe olifantenpaadjes gaat maken.

Het weekend vindt plaats op: 6 en 7 februari 2016. Kosten incl BTW, 2x Lunch en Syllabus: 235 euro
Je kunt je inschrijven met de onderstaande link. Deze wordt omgezet in een aanmelding nadat wij contact met je hebben opgenomen en er voldoende plek is.




maandag 21 december 2015

Olifantentenpaadjes, deel 2/4


Olifanten nemen graag de kortste weg. Dus als ze vaak moeten omlopen, is er altijd wel een eigenwijze olifant, die dwars door de struiken gaat en de bocht afsnijdt. VocalFeedback is het olifantenpad voor zangers. De kortste weg naar beter zingen. De kortste weg naar meer plezier in zingen.



De wetenschap biedt ons de helikopterview die ons een overzicht biedt over het veld. En ziet dat de bocht echt wel afgesneden kan worden zonder iets essentieels te missen. "Cutting corners" geeft ons een "shortcut".

Om maar met de kern van het verhaal te beginnen: 

de meest efficiënte manier van leren, is leren in de context. 


Ik heb het in mijn blogs al vaak gezegd, maar het kan niet vaak genoeg herhaald worden (zie ook het volgende deel in deze serie, "de kracht van de herhaling".)

Het leren van een nieuwe vaardigheid in een losse oefening, om deze later toe te voegen aan een groter geheel, zoals het zingen van een song, noem ik hier even voor het gemak "geïsoleerd" leren. Het leren van een nieuwe vaardigheid door in een song verbeteringen aan te brengen, noem ik even "geïntegreerd leren."

Om te begrijpen waarom geïntegreerd leren, of leren binnen de context van een nummer, zoveel beter werkt dan geïsoleerd leren, kijken we naar hoe onze hersenen zijn opgebouwd en hoe ze functioneren. Om te beginnen, bestaan onze hersenen niet uit losse modules, die met verbindingen aan elkaar gekoppeld zijn, maar uit één geheel. Alle gedachtes en emoties bewegen door alle gedeeltes heen, waarbij wel gebieden zijn aan te wijzen waar bepaalde functies overheersen. Maar als er een beschadiging optreedt in één gedeelte, kunnen andere gebieden dat vaak (gedeeltelijk) compenseren. 

Als je een nieuwe vaardigheid leert, wordt dat door je hersens altijd gekoppeld aan andere waarnemingen die op dat moment worden gedaan. Zoals een geur een visuele herinnering kan oproepen. En een nieuwe vaardigheid wordt, waar mogelijk, altijd gekoppeld aan oude vaardigheden en herinneringen en aan een referentiekader. Biedt je als zangdocent een nieuwe vaardigheid aan zonder context, dan zal deze niet automatisch zijn plek vinden in alles wat de zanger zingt. Bij VocalFeedback werkt dat anders.

In de praktijk betekent dat, dat er bij VocalFeedback altijd wordt lesgegeven binnen de context van een song en met de sound (en zelfs de effecten) die horen bij het nummer wat je zingt. Alleen dan kun jij beoordelen of wat jij doet passend is. Of het werkt. Vervolgens kun jij de opnames terugluisteren en het nogmaals beoordelen. En tot slot is er altijd de video, waaraan je heel veel kunt aflezen over spanningen en de vorming van je geluid. En natuurlijk hoe jij je presenteert.

Als het goed is, vormt dit alles samen een totaalbeeld. En dat kunnen je hersens echt heel goed opslaan. Dit vormt namelijk zoveel verbindingen in je hersenen, dat het heel moeilijk zal zijn om het te vergeten.

En als dit alles in een prettige en veilige omgeving gebeurt, vindt er ook een positieve emotionele "labeling" plaats. Met andere woorden: een prettige herinnering. En die roep je liever op dan de herinnering aan een onveilige of gestresste situatie.

De volgende BLOG in deze serie staat hier

Jij kunt nu ook de kortste weg leren nemen. Dat duurt maar één weekend; het is tenslotte een korte weg. Na dat weekend ken je de belangrijkste olifantenpaadjes van VocalFeedback. De trucks en de handigheidjes. En alle informatie over deze methode die jou verder kan helpen. En hoe jij die kunt toepassen. Twee dagen lekker aan de slag, met een groepje enthousiastelingen, leren, zingen, lachen en huilen. En daarna genieten van het gemak waarmee je je eigen nieuwe olifantenpaadjes gaat maken.


Het weekend vindt plaats op: 6 en 7 februari 2016. Kosten incl BTW, 2x Lunch en Syllabus: 235 euro
Je kunt je inschrijven met de onderstaande link. Deze wordt omgezet in een aanmelding nadat wij contact met je hebben opgenomen en er voldoende plek is.












zondag 20 december 2015

Olifantentenpaadjes, deel 1/4, inleiding


Olifanten nemen graag de kortste weg. Dus als ze vaak moeten omlopen, is er altijd wel een eigenwijze olifant, die dwars door de struiken gaat en de bocht afsnijdt. Dat is een zwaardere weg, voor die eerste olifant, tenminste. Maar wel een kortere. En na die eerste olifant, liggen de struiken plat. En kunnen alle olifanten voortaan de bocht afsnijden. Dankzij die ene olifant, die van het gebaande pad af durfde te wijken. VocalFeedback is het olifantenpad voor zangers. De kortste weg naar beter zingen. De kortste weg naar meer plezier in zingen.




Je ziet het vaak bij een groot grasveld. Of een plantsoen. Daar loopt dan een smal paadje doorheen, dat de hoek afsnijdt. Grappig genoeg loopt dat paadje altijd in een soort flauwe bocht. Het is nooit een kaarsrechte lijn. Maar toch is het een kortere weg dan wanneer je om het grasveld heen loopt. Zo'n paadje wordt ook wel olifantenpaadje genoemd. En eigenlijk is het een vingerwijzing aan de planoloog die het plantsoen of het grasveld daar vanaf zijn computerscherm, mooi klinisch en strak heeft gepland: hij heeft niet aan de mens gedacht. En aan de menselijke neiging om bochten af te snijden. In het Engels heeft dat zelfs een negatieve bijklank: "cutting corners" betekent dat je niet het hele ding hebt gedaan, dat je iets heb laten liggen om sneller of gemakkelijker klaar te zijn. Maar is dat eigenlijk wel zo? Wat is er op die hoek, die je afsnijdt, dan wat echt de moeite waard is?


Al eeuwen loopt de kudde in de zangwereld dezelfde route om tot een beter resultaat te komen. De zangoefeningen, de kijk op de stem, de eindeloze herhalingen van dingen die héél langzaam tot resultaat leiden. Maar er is nu een kortere weg. Een olifantenpad. Niet alleen in het oefenen, maar ook in het begrijpen van hoe je het beste leert. Die kortere weg is tegenwoordig zelfs wetenschappelijk onderbouwd.
In deze serie van vier blogs, heb ik het over de drie olifantenpaadjes in het leren van VocalFeedback:

deel 2: efficiënt nieuwe vaardigheden leren, combineren van bestaande kennis met de nieuwe informatie.

deel 3: de kracht van de herhaling (en waar het ook mis kan gaan)

deel 4: het afleren van ingesleten gewoontes.

Het volgende deel van deze reeks staat hier

Jij kunt nu ook de kortste weg leren nemen. Dat duurt maar één weekend; het is tenslotte een korte weg. Na dat weekend ken je de belangrijkste olifantenpaadjes van VocalFeedback. De trucks en de handigheidjes. En alle informatie over deze methode die jou verder kan helpen. En hoe jij die kunt toepassen. Twee dagen lekker aan de slag, met een groepje enthousiastelingen, leren, zingen, lachen en huilen. En daarna genieten van het gemak waarmee je je eigen nieuwe olifantenpaadjes gaat maken.


Het weekend vindt plaats op: 6 en 7 februari 2016. Kosten incl BTW, 2x Lunch en Syllabus: 235 euro
Je kunt je inschrijven met de onderstaande link. Deze wordt omgezet in een aanmelding nadat wij contact met je hebben opgenomen en er voldoende plek is.















zaterdag 24 oktober 2015

Nog wat geleerd vandaag?

Op de dag dat de overgrootvader van mijn vrouw op hoge leeftijd stierf, zei hij: "toch nog wat geleerd vandaag." Is dat zinloos? Nee. Meer zin kan het leven nauwelijks hebben. Een vol leven is een lerend leven. Tot de laatste snik.
De meest vruchtbare bodem voor nieuwe kennis en vaardigheden, is nieuwsgierigheid. En die komt altijd met een gezonde dosis nederigheid. Daar is overgave voor nodig. En daar is dan weer vertrouwen voor nodig. Want je bent kwetsbaar, als leerling. Je leraar moet dus zijn of haar verantwoordelijkheid kennen en Integer zijn. Zich in jou kunnen verplaatsen.
Bij VocalFeedback wordt er aan twee zijden geleerd. Aan de zijde van de leerling, maar zeker ook aan de zijde van de leraar. De Feedback van leerlingen, bewust of onbewust speelt een dagelijkse rol in de ontwikkelingen van VocalFeedback. Een vereiste is hierbij dat beide partijen open staan voor het leerproces en vol overgave willen groeien. Dat betekent dat ook wanneer iets niet logisch lijkt, of vanuit je oude gewoontes raar klinkt, toch eerst uitgeprobeerd dient te worden. Alleen door te doen, kun je ontdekken of er wat te leren en te verbeteren valt.
Pas na proberen kan de respons van de leerling weer een voedingsbodem zijn voor de leraar en kunnen beiden de vruchten plukken.

"Een goede leraar gaat tastend te werk en zoekt respons". 
Paul Goosman (Engels schrijver, dichter en psychotherapeut 1911-1972)


zaterdag 3 oktober 2015

De verborgen kracht van 'niet'.

Een vriend van mij ging parachutespringen. Het was zijn eerste solo sprong. Hij zou landen op een open veld. Er stond maar één boom.

"Pas op de boom", grapte zijn instructeur nog. Mijn vriend concentreerde zich erop om NIET in de boom te landen, en....het heeft nog heel wat tijd gekost om hem, touwtje voor touwtje, uit de boom te knippen.



Ik krijg wel eens een leerling op les die maar niet kan stoppen met roken. Dan vraag ik:"wat zeg je tegen jezelf als je weer trek krijgt in een sigaret?". Dan zegt de leerling:"ik mag NIET roken."
Voorin je hersenpan zit je frontale cortex. Daar zit je bewustzijn, waar je beslissingen mee maakt. Maar in dit gebiedje zit ook je validatie van je handelen. Goed en slecht. Morele keuzes. En het is de enige plek in je hersenen waar het woordje "niet" iets betekent.

Als de parachutist denkt:"NIET in de boom landen, dan verstaat de rest van zijn brein dat als:"in de boom landen". Want de rest van het brein snapt "niet" niet. De focus wordt dus omgedraaid. Net als bij de roker. De rest van zijn brein hoort:"ik mag roken".

Als ik in de zangles zou zeggen:"span je mondhoeken niet aan", dan gebeurt precies het omgekeerde van wat ik wil. Ik heb dus geleerd om positief te bekrachtigen. Ik zeg in dit geval:"laat je mondhoeken maar los" en leg de focus op wat gewenst is, ontspanning, in plaats van dat wat ongewenst is, spanning.

De bouw van onze hersenen en de manier waarop deze informatie verwerken, en de plek waar dat in de hersenen gebeurt, zijn van doorslaggevende invloed op de effectiviteit van ons leren. Daarom vormt bij de ontwikkeling van VocalFeedback deze kennis de basis van de methode.

Doe er je voordeel mee, ook buiten je zangles. Want hoe ga je eigenlijk zelf om met het woordje "niet"? Bij het leren van iets nieuws (en geloof me, dat doe je iedere dag) moet je je dus richten op wat je WEL wilt bereiken, en niet op wat je wilt afleren. Dat kun je "mentale hygiëne" noemen: zet je vervuilende gedachten om in de positieve tegenpool. Denk:"ik ga daar op het open veld landen" of:"ik wil alleen nog maar frisse lucht inademen" of:"ik ga nu mijn hele gezicht ontspannen houden bij het zingen".

Of denk in plaats van:"ik wil een zangleraar die NIET de hele tijd over mijn fouten zit te zeuren" meer iets als:"ik wil een zangleraar die mij positief bekrachtigt". En dan kom je dus vanzelf bij mij terecht.

Je bent van harte welkom!

zaterdag 8 augustus 2015

One size fits all?




Er zijn verschillende manieren van zangles geven. Dat heb ik zelf als leerling ooit al ervaren. Ik weet nu: achter die manieren van lesgeven zit altijd een mensbeeld, een opvatting over hoe men denkt dat de mens in elkaar steekt.

tabula rasa
Aristoteles benoemde het beeld van de mens als een onbeschreven blad “tabula rase”. De geest van de mens is leeg bij geboorte, en temperament, vaardigheden en kennis worden door ervaringen op dit lege vel papier geschreven. Inmiddels heeft de genetica al vast kunnen stellen, dat de mens bij geboorte geen tabula rasa is. Temperament is bijvoorbeeld genetisch al (gedeeltelijk) aanwezig. Chomski sluit zelfs niet uit dat er bij geboorte zelfs al kennis genetisch is vastgelegd.

nature en nurture
De oude discussie over “nature” en “nurture” over wat ons nu precies vormt, is dan ook niet meer zwart-wit. Het gaat alleen nog maar over hoevéél deze twee ten opzichte van elkaar een rol spelen.
Dat de mens al geen onbeschreven blad is bij geboorte, staat dus vast. Op het moment dat hij of zij jaren later zangles gaat nemen is er al een nog grotere hoeveelheid informatie, kennis en vaardigheden vastgelegd. Hoe meer dat is, hoe persoonlijker, unieker, deze set is.

one size fits all
Hoe vreemd zou het dan zijn, als je alle leerlingen precies dezelfde stof zou aanbieden, dezelfde oefeningen zou laten doen en hetzelfde zou behandelen? Gek genoeg gaat het nog steeds zo bij veel zangdocenten. Het is misschien niet het meest effectief maar wel voor de hand liggend, dat je als zangdocent datgene leert aan je leerling, waar je zelf het meeste baat bij gehad hebt. Maar is dat wel zo logisch? Iedere leerling is immers anders. Heeft een andere achtergrond en andere ervaringen. En een ander temperament. Sommige leerlingen mag je best stevig behandelen. Anderen breng je met diezelfde behandeling schade toe. Wat goed is voor de één, kan dus averechts werken voor de ander. Waar men in het reguliere onderwijs al achter is, is dat “one size fits all” niet werkt. Er komen steeds meer nieuwe manieren van lesgeven en toetsing waarbij het individu voorop staat. En dat is best knap binnen het gegeven van klassikaal onderwijs. Zangles is vaak privéles. Dus daar zou je juist veel makkelijker maatoplossingen moeten kunnen aanbieden. Gek genoeg loopt het individuele zangonderwijs daar achter op het klassikale reguliere onderwijs.

verschillende zangmethodes
Er zijn docenten die denken een oplossing te zien in het toepassen van verschillende zangmethodes binnen dezelfde lespraktijk: bij de ene leerling gebruiken ze CVT begrippen en bij de ander gebruiken ze EVTS. In zoverre leerlingen meer praktisch ingesteld zijn, kan CVT inderdaad iets beter werken dan EVTS, dat weer meer voor de analytisch ingestelde leerling kan werken.

motorisch bewustzijn
Maar een goede zangmethode hoort rekening te kunnen houden met alle leerlingen. En dat wordt moeilijk als die methode precies moet aansluiten bij het soort van waarneming waar de leerling een voorkeur voor heeft: visueel, analytisch, auditief, etc. Maar er is één terrein dat we allemaal betreden, ieder moment van de dag: de motoriek en het motorisch bewustzijn. Dat is het niveau waarop VocalFeedback werkt. Dit vereenvoudigt het geven van zangles enorm. Door een gemeenschappelijke basis te nemen, de plek van waaruit al onze bewegingen worden gestuurd, blijft er veel meer ruimte over om rekening te houden met de individuele eigenschappen van leerlingen: temperament, niveau, smaak, leeftijd, kennis, ervaring, etc.

lichtbundeltje
Vocalfeedback beschouwt een leerling niet als “tabula rasa”. Je neemt per dag tienduizenden beslissingen. Slechts enkele daarvan zijn bewust. De kunst van de coach is, om de aandacht, de focus, te verleggen naar beslissingen die je normaal onbewust neemt, maar die, na aanpassing, een groot verschil kunnen maken. Bewustzijn en onderbewuste zijn niet twee verschillende gedeelten van je hersenen. Bewustzijn is het lichtbundeltje van “focus” die een al bestaande gedachte of beslissing zichtbaar maakt. Het richten van dat lichtbundeltje is de taak van een zangcoach.

in de leer
Een VocalFeedback zangcoach probeert bij een nieuwe leerling daarom zo snel mogelijk vast te stellen waar deze staat qua ervaring en gebruikt dus zoveel mogelijk van de bij de leerling al aanwezige kennis en vaardigheden om de leerling op een hoger plan te brengen. Zonder daarbij zijn eigen voorkeuren aan de leerling op te dringen en zonder daarbij de nadruk te leggen op zijn eigen leertraject. Want iedere leerling is uniek. Als zangcoach moet je voor iedere leerling weer in de leer!


zaterdag 19 juli 2014

zingen = emotie!

Zingen = emotie!

Geen instrument dat zo dicht bij de ziel staat als de stem. Juist daarmee kun je, als je het goed doet, mensen echt raken. Maar wat nou als je dat niet lukt? Is dat te leren?

Nou en of!

leg er meer gevoel in?
Soms zeggen leerlingen wel eens tegen mij:"moet ik er meer gevoel inleggen?" als ik ze vraag wat ze met de song precies willen zeggen. Maar dat is niet wat ik bedoel. Je kunt geen gevoel toevoegen aan iets wat gemáákt is van gevoel. De reden om te zingen, is juist het overbrengen van emotie. Maar die emotie hoeft niet vanzelf te komen. Iedere goede acteur kan emoties oproepen. Dat is hun vak.


(Mariah Carey, "emotions")


nep
Er zijn heel duidelijke en doeltreffende manieren om dit ook bij zangers voor elkaar te krijgen. Het gaat daarbij vaak om het (de)reguleren van de ademhaling, en er zijn vele concrete technische oefeningen die je in een andere emotionele toestand kunnen brengen. Het lijkt dan vaak alsof het nep is.

hersenen
Sterker nog, het begint juist vaak met nep. Je brengt je lichaam in de toestand die hoort bij een bepaalde emotie. En het fraaie daarbij is, als je dat lang genoeg volhoudt, gaan je hersenen echt geloven in de emotie. 

blokkades
Stel je probeert de hele dag je middenrif te controleren en je spiertonus hoog te houden, dan ga je daar kwa energie ook in geloven. Bovendien is je middenrif dan "bezet" en niet beschikbaar om met andere emoties om te gaan. Het is dan ook logisch, dat je bij vermoeidheid ineens overvallen kan worden door een emotie. Jammer wel, dat je daarvoor, in the defense, veel mooie emoties hebt moeten missen. Het kan zijn dat je dus, in het dagelijks leven, emotioneel geblokkeerd bent. Daarmee kun je eigenlijk best goed functioneren. Bij sommige mensen gaat ten gevolge van stress hun hele lijf zelfs in de "survival stand"

zangles
Een goede zangcoach is hij of zij, die deze mechanismes en blokkades, vaak uit eigen ervaring, herkent. Alleen zo kan er gezorgd worden voor het vrijmaken van de ademhaling. De tweede stap, is het leren door middel van de ademhaling oproepen van emoties.

passief
Het ervaren van emoties tijdens het zingen is dus niet iets wat je passief moet overkomen. Dan kan je soms lang wachten, zeker als je emotioneel een blokkade hebt. Er zijn gerichte oefeningen die een zangcoach met je kan doen om emoties op te roepen vanuit je lijf. Dat is een heel veilige manier, omdat je precies kan doceren wat je wél en wat je niet wilt delen. Het is een acteertechniek, waarbij jezelf niet per se eerst door een tranendal heen hoeft om toch de emotie over te brengen.

concreet
En zo kun je als leerling duidelijk, concreet en veilig werken aan de emotie in je zang. Want alleen als je zelf de emotie met je lijf kunt simuleren, acteren, tijdens het zingen, kun je er anderen ook mee raken. Of dat daadwerkelijk gebeurt, is natuurlijk niet gegarandeerd; ook een luisteraar moet in staat zijn zijn middenrif los te laten, te ontspannen. Op een zakenborrel optreden is daarom altijd minder "lonend" dan spelen in een vakantieplek. Maar als je de emotie niet bij jezelf kunt oproepen, gebeurt er zeker niets met de luisteraar.

VocalFeedback
Doordat je als zangleerling bij VocalFeedback jezelf onmiddellijk terug kunt luisteren, wissel je heel snel van rol, van zanger naar luisteraar en terug. Alleen zó kun je zelf beoordelen of wat je zingt, "goed aankomt". Het frappante is, dat mijn leerlingen vaak ná het zingen vanuit deze acteertechniek, pas bij terugluisteren ineens écht geraakt worden door hun eigen stem. Dát is de magie van VocalFeedback!





maandag 18 november 2013

Weg met de toonladders!

Jarenlang heb ik het gedaan: toonladders zingen. En nog jaren daarna leerde ik het aan mijn leerlingen. In 2006 hield ik ermee op. Waarom?




Vocaliseren
Het zingen van toonladders wordt in de klassieke wereld vocaliseren genoemd. Je zingt, meestal op klinkers, toonladders of gebroken akkoorden (arpeggios) naar boven en weer naar beneden. Zoals een gitarist of saxofonist de scales (toonladders) op het instrument leert vinden en spelen, zo moet een zanger dat ook doen. Toch?

Automatisch
Nou nee. Als je een majeur toonladder (do-re-mi etc) kunt zingen in de ene toonsoort, dan kun je ze in alle toonsoorten zingen. Daar hoef je het dus niet voor te doen.



Egaliseren
De heilige graal in de klassieke techniek is het egaliseren van de stem. Dat betekent dat je een vloeiende overgang leert zingen tussen wat men borststem en kopstem noemt. Om te beginnen: in niet klassieke muziek is het vaak niet vereist dat die overgang vloeiend gaat. En dan nog is het de vraag of het zingen van toonladders de beste manier is om de stem te egaliseren.

Kleine stapjes
De praktijk zag er zó uit: je zong een toonladder, en dan deed je hetzelfde steeds opnieuw, maar dan steeds een halve toon hoger. Dan wist je zeker dat je alle noten raakte en steeds hoger een verbinding leerde zingen.

Laag strottenhoofd
Het grootste bezwaar tegen deze aanpak, is dat er veelal niet werd uitgelegd hóe je het moest doen. De docent zei alleen maar of het goed of slecht was. Of deed het hooguit een keer voor. Zie dat in het juiste tijdsbeeld: men wist alleen maar, dat als je je strottenhoofd zo laag mogelijk hield, de overgang makkelijker ging. Dus dat was de enige aanwijzing. En die leidde tot een klassieke klank.

Strottenhoofd op gelijk niveau houden
Dit was ten dele waar. De overgang tussen het zingen mét en zonder compressie is goed te verdoezelen, of te mengen. Maar het geheim hiervan is niet een laag strottenhoofd. Het is een gelijkblijvend strottenhoofd. Dus als je je strottenhoofd op dezelfde hoogte kunt houden gedurende de "stembreuk" dan heb je een vloeiende overgang. Het kan dus ook zonder een klassieke klank!

Zonder toonladders
Dit is te leren zonder het zingen van toonladdders. En dat is goed nieuws. Wist je dat bij de meeste zanglessen, de helft van de tijd verloren gaat aan het "inzingen" of het zingen van toonladders? Naast het feit dat het je stem klassiek laat klinken, is het eigenlijk zonde van je geld. Het is namelijk niet de oefening zelf die je stem zal verbeteren, het is het inzicht dat je krijgt over hoe je stem wérkt tijdens die oefening waar je wat van leert.

Context
Dat wat je veel oefent, daar wordt je meestal beter in. Dus als toonladders oefenen effectief is, dan hooguit in het leren van toonladders zingen. Dat is misschien een leuke vaardigheid. Maar wat wil je liever leren? Songs of toonladders? Want hoe werken je hersens? Dat is inmiddels al heel uitvoerig onderzocht: als je iets leert in de context, in de praktijk, dan leer je het beter. Dat is ook de reden dat een rijles achter het stuur van een auto plaatsvindt en niet in een rijsimulator of uit een boekje. als je iets oefent binnen de context, leer je de oplossingen meteen toe te passen. Je hoeft ze niet eerst uit een losse oefening te halen.

Binnen de song
Kamp je met een probleem in een liedje? Een VocalFeedback doecnt is getraind in het herkennen en het oplossen ervan. En als je in een andere song hetzelfde probleem tegenkomt, dan zit er in je hersenen al een hele situatie aangekoppeld, die je al eerder hebt opgelost. Dat geeft zelfvertrouwen en herkenning.

Efficient
Binnen de muzikale context aan techniek leren werken, brengt nog een belangrijk voordeel met zich mee: je kunt meteen de emotie, de interpretatie, in het nummer integreren. En dat versterkt je techniek: je lichaam weet precies hoe het technisch met een emotie om moet gaan. Je oefent dus niet eerst de droge noten om er later emotie aan toe te voegen. De mens is geen machine, maar een samenspel van systemen die samenwerken. Als je die systemen los van elkaar gaat koppelen, oefen je eigenlijk maar half.

Vals zingen
In je hoofd is altijd een perfecte representatie van de te zingen toon. Vals zingen duid op een technische disbalans. Die is meestal eenvoudig op te lossen. Dus ook voor het zuiver leren zingen heb je geen toonladders nodig.

Leuk
Tot slot: toonladders zingen is eigenlijk niet leuk. Songs zingen is wel leuk. Daar doe je het toch voor? Of wil je een toonladder concert geven? Wat je vaak doet, daar wordt je beter in. Waar je tijd in stopt en aandacht aan geeft, daar zul je eerder in uit gaan blinken. Dus zing maar zoveel als je kunt en laat een VocalFeedback docent je helpen je talent verder te ontwikkelen!








vrijdag 8 november 2013

Jouw smaak, jouw muzikaliteit

Als je besluit zangles te nemen, doe je dat meestal omdat je niet tevreden bent met hoe je zingt. Wat hoop je te vinden? Een manier om je zang te verbeteren. Of, beter nog, aan te passen aan je smaak. Wat je meestal vindt, is een zangleraar of lerares, die ook een eigen smaak heeft. En dat is vaak niet dezelfde als de jouwe.

muzikaal
Laten we er voor het gemak eens vanuit gaan, dat jij, net als de meeste mensen, muzikaal bent. En dat jij goed kan horen of je het mooi vindt of niet. Hoe belangrijk is dan de smaak van je zangdocent?

smaak
Maar een zangdocent heeft iets wat jij niet hebt: ervaring, kennis over de stem en een manier om je zang te verbeteren. Wat nou, als je die kennis zou kunnen gebruiken om voor elkaar te krijgen dat je beter klinkt volgens jouw eigen smaak?

idee
Helaas gaan de meeste zangdocenten voorbij aan jouw muzikaliteit. Ze denken hun idee over hoe jij moet klinken aan je op te moeten dringen om een gezonde manier van zingen te krijgen.
En dat is waar VocalFeedback het verschil maakt. Met deze zangmethode schakel je de docent uit als beoordelaar van jouw artistieke idee. Een VocalFeedback docent helpt je de mogelijkheden van je stem uit te breiden, maar jouw smaak staat voorop bij het beoordelen van het resultaat.

terugluisteren
De hiervoor gebruikte methode is heel simpel: er wordt gebruik gemaakt van een goed opname -en monitoringssyteem. Eigenlijk zing je in een studio-situatie. Je hoort tijdens het zingen je stem terug door een koptelefoon. Dus zoals een ander jouw stem ervaart. Zo leer je je stem anders te beoordelen. En na het zingen luister je terug wat je hebt gedaan. Het is dus niet de mening van de zangdocent die bepaalt wat je moet doen, jij bent de enige die hier uiteindelijk over oordeelt.

ideaal
Je docent zal wél voorstellen doen. Zodat je je mogelijkheden uit kunt breiden en je klank kunt verder ontwikkelen. Soms maak je daarvoor een klank die je zelf nooit zou maken. Als je hem daarna terughoort via de opname, zul je verbaasd zijn dat een klank, die in je hoofd heel lelijk lijkt, soms precies de klank is die je je als ideaal had voorgesteld en die je eerst niet kon bereiken.

geen beperking
Het zelf kunnen beoordelen zorgt dus niet voor een beperking van je smaak, maar voor een veel snellere acceptatie van nieuwe klanken en ideeën. Voorop staat, dat als jij het zelf niet kunt beoordelen, je het ook niet kunt accepteren en eigen maken. Vandaar dat monitorsysteem; je hoort jezelf zonder koptelefoon voor een groot deel “van binnenuit”. En dat geluid is totaal anders dan hoe een ander jouw stem hoort.

nieuwe klanken
Jouw VocalFeedback docent zal je in dit proces ondersteunen en helpen. Hij hoort je immers hetzelfde als jijzelf. Daarom kan hij je helpen nieuwe ideeën te ontwikkelen en nieuwe klanken klanken te ontdekken.

professionele opname
Bijkomend voordeel van het hebben van zangles in een studio, is dat je aan het einde van de les met een professionele opname naar huis gaat. Die kun je terug luisteren om te wennen aan een nieuwe sound. En je kunt hem trots laten horen aan iedereen in je omgeving.


spectaculaire ontwikkelingen
Tot slot: het maken van een opname is onderdeel van een neuropsychologisch proces, dat zorgt voor een enorme versnelling van je ontwikkeling. Dat is een uit de studiowereld bekend fenomeen. Zo kan het dat een artiest bijvoorbeeld maanden doet over het opnemen van een album, terwijl hij dat album vervolgens binnen een paar weken live perfect vertolkt. Dat proces is één van de pijlers van de VocalFeedback methode en zorgt voor spectaculaire ontwikkelingen bij leerlingen. Als je wilt weten hóe snel dat werkt, kun je dat natuurlijk in een les komen ervaren!

maandag 10 juni 2013

Pannenkoekers

Pannenkoekers
Men dacht lang geleden dat de aarde plat was. Zelfs toen Columbus uitvoer, dachten nog veel mensen dat je van de aarde af zou vallen als je lang genoeg zou doorvaren. De aarde was volgens hen zo plat als een pannenkoek.

Het beeld hoe de wereld er uitzag, werd dan ook gemodelleerd aan de hand van die gedachtegang, dat geloofssysteem: naar het westen varen om in het oosten terecht te komen was immers vragen om moeilijkheden! Columbus had het lef om het bestaande geloofssysteem naast zich neer te leggen. En deed daardoor een belangrijke ontdekking.

Ontdekking
Amerika is niet uitgevonden maar ontdekt. Er is een groot verschil tussen een ontdekking en een uitvinding. Een stemindeling op basis van registers is een uitvinding. Of dat nou stemfuncties zijn of voice qualities, het blijft een uitvinding, een concept. Met als doel om de stem helder en inzichtelijk in te delen. Zodat de zanger kan kiezen tussen verschillende sounds.

Wat als...
Met de ontwikkeling van VocalFeedback, heb ik mezelf een vraag gesteld: wat als......of: zou het zonder die indeling van de stem voor de zanger echt zo onduidelijk worden? En toen ik vervolgens dapper westwaarts voer, heb ik een ontdekking gedaan. Door die ontdekking, die heel simpel is maar tegelijk daardoor ook heel krachtig, viel het oude geloofssysteem dat de stem ingedeeld moest worden, als een kaartenhuis in elkaar.

Boek
Mijn boek, "de essentie van de stem" beschrijft waarop ik mijn methode heb gebaseerd. Verrassend eenvoudig maar daardoor ook heel snel en doeltreffend.

Zuur
Maar is het niet zuur voor iedereen die CVT, EVTS, belcanto, Lichtenberger en noem verder maar op heeft  gestudeerd? Zijn jaren studie en (soms heel veel ) geld dan voor niks geweest? Moet je voor VocalFeedback alles weer "onleren"?

Laag
De ontdekking die de basis vormt van VocalFeedback, vormt ook de basis voor alle andere mogelijke stemindelingen. Sterker nog: als je VocalFeedback snapt, begrijp je andere methodes ook veel beter. Alle stemindelingen zijn een soort laag bovenop hoe de stem daadwerkelijk functioneert: de onderste laag. Deze onderste laag is de laag waar VocalFeedback vanuit gaat.

Stemonderzoek
Joe Estill en haar voorgangers hebben veel stemonderzoek gedaan. Die informatie is zeer bruikbaar gebleken. Maar zij heeft op basis van haar onderzoeken een register indeling gemaakt. Een complex systeem, waarbij ze de zanger veel meer kennis geeft dan hij nodig heeft om te leren zingen.

Bestuurder
Als je een auto goed leert besturen, moet je het systeem koppeling, gas, rem, stuur goed leren aanvoelen en bedienen. Een beetje basis kennis hoe een auto werkt is dan handig, maar er zijn niet veel mensen die de carburateur onder de motorkap kunnen aanwijzen. Die informatie is voor een goede bestuurder ook niet noodzakelijk bij het rijden.

Bad science
Maar bij al het wetenschappelijk onderzoek geldt niet alleen dat je de juiste onderzoeksvraag moet stellen, je moet ook de informatie interpreteren. Als je van te voren besluit dat de stem vier modi heeft, en je gaat zoeken naar bevestiging van dat idee door een zaal stemprofessionals de criteria te geven en vervolgens te testen of ze de stemvoorbeelden daarmee goed kunnen indelen, dan toon je niet aan dat jouw indeling klopt, maar dat je een zaal met professionele toehoorders hebt. En dat je goed kan uitleggen.

Feiten
Bij het ontwikkelen van VocalFeedback ben ik uitgegaan van het belangrijkste wat je wetenschappelijk gezien moet doen: feiten scheiden van meningen of constructies. Voorbeeld: dat er een stembreuk plaats kan vinden als je van laag naar hoog zingt, is een feit. Dat dat komt doordat er twee registers zijn, is een mening, een bedenksel. Ik heb de gedachte dat er iets anders aan de hand kon zijn niet losgelaten. Want er zijn ook zangers bij wie dit van nature niet gebeurt. En hoewel Sadolin behoorlijk dicht bij de oplossing kwam, heeft ze toch ervoor gekozen weer met registers te werken (ze noemt het stemfuncties).

Ontdekking
Dankzij het werk van vele zangers, zangpedagogen en auteurs over de stem, ben ik steeds dichterbij een oplossing gekomen, maar pas toen ik de "wat als...?..." -vraag durfde te stellen, heb ik mijn ontdekking gedaan.


Literatuur onderzoek
Er is inmiddels zeer veel bekend over de fysiologie van de stem. Uiteraard heb ik mijn ideeën uitvoerig getoetst aan alles wat er al bekend is over de werking van de stem. Daar ben ik erg rigoureus in geweest. Zelfs oude boeken over de edele zangkunst uit de 19e eeuw heb ik dankzij Google aan de vergetelheid kunnen ontrukken. Juist uit de boeken uit die tijd spreekt een sterke drang naar vernieuwing, een hongerig verlangen naar meer kennis, die wij helaas pas nu, dankzij fMRI en ander onderzoek bezitten. Wat ik verder vond was ook veel informatie over ideeën die al erg in de richting kwamen van VocalFeedback, maar die (nog) niet de bestaande kopstem-middenstem-borststem doctrine konden doorbreken.

Wetenschappelijk onderzoek
Eigen wetenschappelijk onderzoek heb ik niet gedaan. Voornamelijk omdat de bestaande onderzoeken de functie van de verschillende organen waaruit de stem is opgebouwd al uitstekend beschrijven. Die kennis is al aanwezig. Ik heb geen nieuwe stemindeling bedacht, ik heb een stemindeling nagenoeg verwijderd. Cathrin Sadolin heeft wél een stemindeling bedacht. En doet, om deze stemindeling te toetsen, daar al enkele jaren wetenschappelijk onderzoek naar. De resultaten zijn, voor zover mij bekend, nog steeds niet gepubliceerd, hoewel het onderzoek al in 2006 werd aangekondigd.

Publiceren
Het is gebruikelijk om wetenschappelijk onderzoek te publiceren, niet alleen de resultaten, maar ook de onderzoeksvraag en het verloop van het onderzoek. Een claim dat een methode "wetenschappelijk bewezen" is, kan dan ook alleen dán worden gedaan, als het "goed empirisch onderzoek" betreft. En de onderzoeken voor iedereen beschikbaar zijn.

De praktijk
Een goede zangmethode moet gebaseerd zijn op hoe alles functioneel echt werkt. Niet op bedenksels. En een zangmethode is pas echt goed, als hij ook werkt. Als je leert zingen met VocalFeedback, gaat dat snel en goed. En daar gaat het uiteindelijk om. Stemproblemen worden in een héél vroeg stadium ontdekt en aangepakt, mensen leren snel en effectief hun geluid kennen en krachtiger te maken (maar niet per sé harder, zoals CVT doet), en zangers van allerlei pluimage zijn na één coaching vaak verontwaardigd dat het allemaal zo simpel is, terwijl ze vaak jaren gedaan hebben over de meest eenvoudige vorderingen. Maar hoe komt dat?

Voelen en denken
Als voelen en denken over hetzelfde gaan, begrijp je onmiddellijk wat je aan het doen bent. Een VocalFeedback leerling leert de sensaties in keel, mond, en de rest van zijn lijf  te duiden met woorden die dat gevoel het dichtst benaderen. Dus niet met een abstract systeem er tussen.


Hoe werkt dat dan?
Enkele voorbeelden: VocalFeedback maakt je bewust van de koppelingen tussen spiergroepen die bij bepaalde klanken "aanstaan" om deze bij klanken waar dat niet zo is, bewust óók te gebruiken. Anderszijds worden ongewenste koppelingen ontkoppeld, zodat je bij het zingen van met name hoge noten niet je keel meer verkrampt. Het in de juiste stand zetten van je spraakkanaal dmv van het systeem van basisklinkers is nog een ander belangrijk onderdeel.

Boek
Dit alles wordt uitgebreid beschreven in het boek "de essentie van de stem". En natuurlijk dat ene idee, waardoor alle registerindelingen ineens overbodig en tegelijkertijd begrijpelijk worden......



Pudding
Maar hoeveel boeken er ook uitkomen over Vocalfeedback, het is en blijft een zangmethode. Een manier om te leren zingen. "De essentie van de stem" is het verhaal àchter wat er in een coaching gebeurt. Echt ervaren wat VocalFeedback kan doen voor jou, is alleen mogelijk in de praktijk. En niet in een wetenschappelijk onderzoek. Of, zoals men ook zegt:

"the proof of the pudding is in the eating"


nieuwsgierig geworden? Lees "de essentie van de stem".
Te bestellen op http://www.vocalmedia.nl/shop/

en boek een coaching op: www.zangtechniek.nl


vrijdag 22 maart 2013

Zangerslatijn

Zangerslatijn

Om uit te drukken wat je precies met je stem doet, is taal nodig. Woorden en begrippen. Iedereen weet dat de aarde om de zon draait. En toch zeg je:”de zon komt op”. Omdat je dat zo waarneemt. Maar die zon doet niks. Het is juist de aarde die om de zon draait. Toen Copernicus dat ontdekte, werd 'ie door het vaticaan gevangen gezet. Pas toen hij toegaf dat hij er naast zat, mocht hij naar huis.

Gevestigde begrippen kunnen dus best hardnekkig zijn. Zelfs als er onomstotelijk wetenschappelijk bewijs is, blijft men “in de volksmond (klinkt ook een beetje onsmakelijk)” vasthouden aan verkeerde omschrijvingen.

De zanglespraktijk zoals we hem nu kennen, heeft haar wortels in het 350 jaar oude belcanto. De begrippen die vele zangers en zangdocenten gebruiken stammen nog uit die tijd zijn grotendeels achterhaald maar toch bijna onuitroeibaar. Ze geven vaak een even slecht beeld van wat je precies met je stem doet, als de uitdrukking “de zon komt op” zegt over de beweging van dit hemellichaam. Zo zijn er bijvoorbeeld de begrippen “kopstem”en “borststem” (je hebt toch maar één stem?). Deze begrippen komen van de waarneming, dat de stem "in je kop" resoneert bij hoge tonen en "in je borst" bij lage tonen. Die waarneming klopt, maar het is niet waar de stem vandaan komt. Die zit gewoon in je keel. De naam van deze registers is daarna dan wel veranderd in achtereenvolgens “kopregister en borstregister, en toen “modaal” register en “falsetto”. Maar als je kijkt naar de functie van je stembanden, dan is deze indeling niet correct. Bovendien, nog een nadeel van het bedenken van nieuwe woorden voor toongebieden in de stem blijft: je moet er een definitie aan plakken. En over die definitie wordt dan weer eindeloos gediscussieerd. Wat nou, als de omschrijving meteen de definitie zou kunnen zijn? Dan ben je eerder klaar met steggelen, en kan je lekker gaan zingen.

De Vocalfeedback methode doet precies dát: heldere omschrijvingen en een direct begrip wat je precies doet. Als je er dan toch op stáát om het over kopstem en borststem te hebben, dan moet je dat doen. Maar het is inmiddels 2013. Als je vasthoudt aan achterhaalde begrippen, stagneert iedere ontwikkeling. Stel je voor, dat men de Apollo's had gelanceerd volgens de modellen van het Vaticaan. Dan zweefden ze nu nog ergens verdwaald door ons zonnestelsel.

donderdag 7 februari 2013

Ad Libs

Een kandidaat in the Voice of Holland zong een nummer van Trijntje Oosterhuis. Alle stoelen draaiden, maar niet van Trijntje. Haar commentaar: " je zingt het goed, maar mijn Ad Libs heb je niet goed gezongen."

Er zijn veel misverstanden over ad libs. Een ad lib is een vrij door de zanger of instrumentalist in te vullen gedeelte in de muziek. Dus als een zanger een stukje mag improviseren, dan is dat een ad lib. Zing je de door jou bedachte lijn daarna steeds hetzelfde, dan is het geen ad lib meer, maar een riff of een lick. Dus als Trijntje zegt dat haar ad libs niet goed worden nagezongen, dan is dat een rare uitspraak: een ad lib die je nazingt is geen ad lib meer! En als Trijntje iedere avond dezelfde lijntjes zingt, dan zijn ze voor haar ook geen ad libs meer, maar gecomponeerde versieringen, ornamentaties en melismen.

Meer over ad libs en improvisatie vind je in het blad Bandcoach van maart 2013.

Aanvulling achteraf:
Uit de reacties op  deze Blog, maak ik op dat er mensen zijn, die het "om de melodie heen bewegen" als ad libs betitelen. Maar dat is slechts één vorm, bekend door ad libs koninginnen Mariah Carey, Whitney Houston, Christina Aguilera etc. Een ad lib kan echter voortkomen uit alle mogelijke vormen van improvisatie. Het is immers een "vrije invulling", ad lib betekent namelijk "ad libitum", "naar vrijheid". Ad libs beperken tot melisme (omspeelde melodie) is niet vrij meer. Zeker niet als je altijd dezelfde versiering zingt. De term ad lib wordt dus vaak slecht gebezigd. Het is een modewoordje geworden, waarvan de betekenis niet meer lijkt te worden begrepen.

zaterdag 5 januari 2013

Buikademhaling

Eén van de hardnekkigste misverstanden bij het zingen, is het begrip "buikademhaling". Het komt van een verkeerde vertaling van "abdominale ademhaling". Abdomen is je buikHOLTE. Dus abdominale ademhaling is ademhaling met je buikholte (de ruimte tussen je middenrif en je schaambeen), en niet met je buik (of buikwand). Adem je in, door je buik uit te zetten en in te trekken, dan krijg je een stijf geluid, moeilijk vibrato en raak je snel buiten adem. Mensen die dit zo hebben geleerd, zie je vaak met de hand op te buik om de ademhaling te controleren.

Bij een goede ademhaling, zet je je flanken uit. Je handen zijn, als je wilt controleren of het goed zit, in je zij. Kuch maar eens. De actie die je nu voelt in je flanken (of je zij, je middel, het zachte gedeelte net boven je heupen) is ademsteun. En dat is wat  je wilt. Een natuurlijk proces en een natuurlijk aanvoelende actie. Doet je buik hierin mee? Jawel. Maar als je je daar op richt, verkrampt je ademhaling.

zondag 18 november 2012

De mythe van het inzingen

Eén van de zaken waar bijna iedere zangdocent het over eens lijkt te zijn, is de noodzaak om "in te zingen": een soort vocale warming up, meestal met herhaalde toonladders, voordat je aan je repertoire gaat werken. Vele uren zangles worden hier jaarlijks door zangdocenten aan besteed. Met als belangrijkste argument, dat ook een sporter een warming up moet doen om blessures te voorkomen. Je stembanden zijn immers ook spiertjes?
In de klassieke muziek klinkt de zangstem heel anders dan je spreekstem. Deze klank was nodig om boven grote orkesten uit veel volume te kunnen maken zonder microfoon. Iedereen die vindt dat klassiek zang gekunsteld is, of “gemaakt” klinkt heeft in wezen gelijk: het is geen natuurlijke klank. Hij moet worden aangeleerd. Dat leerproces omvatte jarenlange training en veel zingen van toonladders aan de piano. De stem moest een kunstje leren, “open” worden gezet. En de toonladders zorgden daarbij voor een uniforme ervaring.
Ook zorgde het zingen met toonladders voor een betere intonatie van de destijds nog jonge gelijkzwevende stemming, sinds Bach de natuurtoonladders afschafte. Die gelijkzwevende stemming hebben we nu alweer een paar honderd jaar. Al onze muziek is er op gebaseerd. Een natuurtoonladder zing je daarom niet meer vanzelf. Dus alleen al om deze reden is een zangoefeing allang niet meer per se een toonladder.
Maar met de komst van de microfoon, was het volume van de klassieke klank ook niet meer nodig. Sinds het ontstaan van pop en jazz muziek is het zingen met hetzelfde geluid als je spreekstem daarom mogelijk gemaakt en in zwang geraakt. Voor popzangers is het oefenen van een klassieke klank daarom niet meer nodig. En vaak juist heel verwarrend. Het is een andere stand van strottenhoofd, zacht verhemelte, keel en mond. Het kan heel interessant zijn om als popzanger een klassieke klank aan te leren, maar voor het zingen van pop is het echt niet nodig. Valt zelfs buiten de stijl.
De meerderheid van de zangdocenten is nog steeds klassiek geschoold. De kennis om een goed en gezond een popgeluid neer te zetten moet er ná hun opleiding vaak zelf bij worden geleerd met een aanvullende cursus, scholing of praktijkervaring. En hoewel er nieuwere methodes de conservatoria binnen zijn gekomen, blijft voor velen de klassieke klank toch de basis. Dat is hen immers altijd voorgehouden. Wat goed is voor een klassieke zanger, is daarom immers ook goed voor een popzanger? Helaas heeft die gedachte heeft al vele conservatorium studenten en zangleerlingen in een lastig parket gebracht als de docent techniek een klassieke klank oefende met het zingen van toonladders, terwijl het nummer een popklank nodig had.
Maar inzingen is toch nog wel nodig? Je moet je stem toch trainen? Ja, je moet je stem, of beter gezegd de besturing ervan, oefenen. Maar de stembanden zelf zullen, hoe veel je ook oefent of inzingt, niet veranderen. Ze blijven even dun of dik. en ook even warm of koud. En dat is maar goed ook. Bij het zingen zonder compressie moeten ze vrij in hun “huls”, het ligament, kunnen bewegen. Zouden ze door oefening dikker worden, dan zou dat niet meer soepel gaan. Trainen is overigens heel iets anders dan kilometers maken. Trainen is: goed kijken hoe je geluid tot stand komt en daar bewust veranderingen in aanbrengen. Dat kan binnen iedere muzikale context. Gewoon veel noten zingen om de stem "op te warmen" kan, als je het niet goed doet, er voor zorgen dat je verkeerde wijze van toongeven alleen maar verder wordt bestendigd.
Of het voor het leren besturen van je stem dan wel handig is om in te zingen met toonladders is verder ook nog maar de vraag. Onze hersenen leren door herhaling. Als je iets vaak fout doet, krijg je de fout er nog maar heel moeilijk weer uit. Zo kan het bijvoorbeeld gebeuren dat je heel veel tijd stopt in het proberen een moeilijke noot te raken. En dat wordt dan steeds lastiger. En later, tijdens het zingen van een ander nummer, lukt het dan ineens wél. Stel je voor dat je zo'n probleem hebt met een zangoefening. Doordat een toonladderoefening zich herhaalt, slijt ook de fout er verder in, de kras op de plaat wordt steeds dieper. En zo raak je steeds verder van huis.
Daarom kun je het beste oefenen binnen de context van een song. Daar komen eventuele problemen meteen aan het licht en kunnen ter plekke worden opgelost. En lukt er iets niet meteen, verander dan eerst iets voordat je het weer probeert. Einstein zei het al:”de definitie van de waanzin is steeds het zelfde proberen en toch denken dat de uitkomst anders wordt.” En lukt iets, na verandering, wél, herhaal het dan drie keer. Dan houden je hersens de informatie beter vast.
Daarnaast, als je alleen maar oefent binnen de context van een song, koppel je ook meteen de emotie aan de handeling van het zingen. En zo leer je beter om de techniek goed toe te passen bij het zingen van songs. En dat is wat je wil. Als je het zingen “los” oefent, worden er geen verbindingen gelegd in je hersenen tussen het technische zingen en de emotie. En oefen je dus maar half. Oefen je in een song, dan word je ook veel meer gemotiveerd. Simpelweg omdat het leuker is om een song te zingen. Ook los je daarmee ook het misverstand op dat een technisch goede zanger emotioneel minder te melden lijkt te hebben en een technisch slechte zanger mensen meer kan raken. Dat is, als je techniek oefent binnen de context van een song, nooit meer een probleem. Sterker nog, door het zo aan te pakken kan de emotie de techniek een handje helpen en andersom; vanuit een emotie kan je stem vanzelf dingen doen die je zonder die emotie zelfs schade kunnen berokkenen.
Benodigdheden voor een dergelijke praktische aanpak zijn wel: een hele goede monitoring van de stem door zanger én docent met een microfoon en koptelefoon en een heel goed inzicht van de docent in wat de leerling met zijn stem doet. En omdat de docent de leerling tijdens dit proces heel direct en duidelijk benadert op grond van wat er precies gebeurt (dus geen vage beeldspraak) is de leerling in staat om thuis dezelfde kwaliteit te bereiken. En is later veel minder afhankelijk van de zangdocent als hij de opnames van de les thuis zelf kan afspelen.
Maar waarom lijkt het dan soms zonder inzingen pas goed te klinken als je al even bezig bent? Dat is omdat je voordat je ging zingen te passief was en niet duidelijk was naar jezelf welke klank je eigenlijk zocht. Daar kom je tijdens het eerste nummer zingen dan pas achter. Maar als het je even tijd kost om de goede klank te pakken te krijgen, dan kun je, als je pers se wilt inzingen, toch net zo goed dat eerste nummer gebruiken? Als je tijdens het optreden pas tijdens je tweede nummer de goede klank hebt, begin dat optreden dan ook met het tweede nummer. En wil je leren het helemaal zonder “warm zingen” of inzingen te doen, dan is het met VocalFeedback mogelijk te leren om je vóóraf een idee te vormen in je hoofd van de klank. Dan kun je vanaf de eerste noot al knallen.
Maar is een stem warming-up dan nooit nodig? Heel eerlijk gezegd: soms wel. Bijvoorbeeld als je vanuit de vrieskou van je fiets af stapt. Dan is door de langsstromende koude lucht het slijmvlies in je keel wat droger en ook kouder. Maar dan is 5 minuutjes wachten genoeg, totdat de kou uit je keel is en het slijmvlies weer vochtig genoeg. Of als je de hele dag nog niet hebt gesproken. Dan is het fijn om even wat regels te zingen om te checken hoe het met je stem staat. Maar dat hoeven echt geen toonladders of arpeggio's aan de piano te zijn. Een stukje zingen volstaat in zo'n geval. Voor de rest hoef je je stem echt nooit op te warmen. Je stem zit namelijk in je keel. En die is altijd even warm. Steek er maar eens een thermometer in? 37 graden!

zaterdag 11 augustus 2012

VocalFeedback "de essentie van de stem" verschijnt eind september 2012

Na 3 jaar schrijven en editen, is het boek "de essentie van de stem" nu uit! Het is verschenen bij uitgeverij Agrio uit 's Heerenberg. Een hele spannende tijd, er worden boekpresentaties gegeven en workshops. De eerste was bij Stockenhof in Beek, op 30 september. Kort daarna bij Bax shop in Goes op 27 oktober. Eindelijk is het nu voor iedereen mogelijk om te lezen waar VocalFeedback precies over gaat!
Bestel het boek hier.